Tartak to zakład, w którym dokonuje się przerobu drewna okrągłego na tarcicę w procesie technologicznym tarcia (inaczej: przecierania), czyli rozpiłowywania za pomocą urządzenia zwanego trakiem.
Przez bardzo długi czas przecinanie grubych pni drzewnych było ciężką pracą wymagającą wysiłku przynajmniej dwóch ludzi. Odbywało się to w ten sposób, że po ścięciu drzewa i obcięciu wszystkich gałęzi, umieszczano kloc na specjalnym rusztowaniu nad dołem, po czym jeden z ludzi wychodził na pień a drugi wchodził do dołu.

Cięli przy pomocy długiej elastycznej piły wzdłuż narysowanych linii. Silniejszy na górze, słabszy na dole - praca trwała nawet kilka godzin...

Pierwszy tartak wymyślił i zbudował holenderski rolnik Cornelis Corneliszoon z Holandii, w roku 1594. Skonstruował rodzaj wału korbowego - opracował proste ramię i tłok napędzane (wykorzystując przy tym siłę wiatru) za pomocą mechanizmu wiatraka. Maszyna którą skonstruował, wykonywała ruchy góra-dół, teraz pozostało jedynie przesuwać przecinany pień... W roku 1597 przyznano wynalazcy patent na jego wał korbowy.

Wkrótce do napędu zaprzęgnięto wodę - zaczęto budować tartaki nad wartkimi strumieniami wykorzystując koła wodne.
Pomimo, że nadal trzeba było przesuwać przecinane kłody, to wydajność ówczesnych tartaków była zdecydowanie wyższa od wyników osiąganych ręcznie - 500 desek dziennie, co było gigantycznym skokiem naprzód.
100 lat później Anglicy skonstruowali modele zbliżone już w swojej zasadzie działania do współczesnych.